COLUMNS

COLUMNS

Over deze weblog

Via deze blog ga ik het over alles hebben wat mij bezig houdt.

H8

GENESISPosted by Herco de Boer 27 Feb, 2013 16:10:34

Vorige keer eindigde ik met Ezra, die rond ca. 540 v. Chr. van de Perzen terug mocht keren naar Jeruzalem. Ezra en Nehemia waren priesters die in de omgeving van UR en SUSA verbleven. Hun verhaal is in de boeken 1 Ezra en 2 Ezra in de Bijbel te vinden. Het is goed om te realiseren dat de boeken Ezra niet door de priesters Ezra en Nehemia hoeven te zijn geschreven. Traditioneel werden verhalen toegeschreven aan de personen over wie de verhalen gingen. Dit is ook het geval bij de evangelies. Dat bijvoorbeeld het boek Marcus ook door deze apostel zelf is geschreven, is een wijdverbreid misverstand. De boeken Ezra 1 en Ezra 2 gaan over Ezra en Nehemia en is uit hun naam opgeschreven.

De boeken Ezra 3 en Ezra 4 zult u niet in de Bijbel tegenkomen, want ze behoren tot de zogenaamde apocriefe geschriften. Dat zijn boeken die niet in de Bijbel zijn opgenomen. Ze staan op deze link: http://www.statenvertaling.net/apocriefen.html.

U kunt hier lezen dat Ezra 3, bestaande uit 9 hoofdstukken, wel was opgenomen in de Griekse vertaling van de Bijbel, de Septuagint, dat gemaakt werd in Alexandrië, waarschijnlijk ten behoeve van de beroemde bibliotheek aldaar. Ezra 4 is echter pas in het jaar 100 AD geschreven, en staat daarom ook niet in de Septuagint. De Hebreeuwse Bijbel is ca 450 v. Chr. afgerond en er werd bepaald dat er geen jota meer mocht worden veranderd en dus staan later geschreven boeken hier niet meer in.

Wanneer je op de hoogte bent van de Babylonische mythen en geschiedenis, dan merk je veel overeenkomsten met de verhalen van het Oude Testament. Het is erg waarschijnlijk dat de Babylonische ballingschap een tijd is geweest van inspiratie: de "Zondvloed" en de "Toren van Babel" zijn daar duidelijke voorbeelden van.

In Babylonië bestonden maar liefst 3 zondvloed verhalen, die na de vloed van 3000 v. Chr. (een archeologisch bewezen desastreuze overstroming) ontstonden. Het Bijbelse zondvloed verhaal is daar duidelijk op gebaseerd. Na de vloed begonnen de Babyloniërs overal op de vlakte tussen de twee rivieren zogenaamde ziggurats te bouwen. Net als de Egyptische pyramides noemden de Hebreeën ze "torens". Typerend voor de Ziggurats is, dat ze werden gebouwd met bakstenen, wat ook in de Bijbel specifiek wordt vermeld. Na de vloed was er kleigrond in overvloed om bakstenen te maken. Het doel is duidelijk: wanneer een nieuwe overstroming zou komen, konden de mensen die kunstmatige berg op vluchten. Men had duidelijk lering getrokken uit de overstroming van 3000 v. Chr. die aan zeer vele mensen het leven zal hebben gekost.

Ook het verhaal van Mozes, die in een mandje in de rivier werd gezet en gevonden werd door een Egyptische prinses, komt overeen met een Babylonisch verhaal: de legende van Sargon I van Akkadië. Bij Mozes was het de Nijl, bij Sargon was het de Eufraat en hij werd gevonden door een tuinman. Het is niet zo vreemd dat rondom historische figuren legenden ontstonden en het doet niets af aan de geloofvaardigheid van de personen. Historici moeten echter andere bronnen raadplegen om werkelijkheid van fictie te scheiden en helaas is dat niet altijd mogelijk.

Volgens Genesis kwam Abraham uit UR KASDIM, vertaald als "Ur van de Chaldeeën".
De Chaldeeën bestonden nog niet in de tijd van Abraham, ca. 1800 voor Chr. De Hebreeën noemden het "Ur van de Chaldeeën" omdat de heersers van Mesopotamië in de tijd van de ballingschap de Chaldeeën waren. De Chaldeeën waren semietische stammen, die ongeveer 1000 voor Chr. Mesopotamië binnenkwamen vanuit de Syrische woestijn en zich aanvankelijk in het zuiden, rondom UR, vestigden. Onder de Assyriërs mocht Judah zelfstandig blijven, maar toen de Chaldeeën het bestuur van Babylon overnamen, moest ook Judah eraan geloven.

De verhouding tussen Judah en de Chaldeeën was slecht en uiteindelijk werd de tempel in Jeruzalem verwoest en werd de elite in ballingschap naar Babylon (Babel) gestuurd. Maar de Perzen maakten al ca. 80 jaar later een einde aan de heerschappij van de Chaldeeën. De Perzen konden het goed vinden met de Joden en stuurden ze terug naar Jeruzalem. Het land, nu Judea genoemd, werd echter nooit meer zelfstandig. Na de Perzen kwamen de Grieken en daarna de Romeinen.

Het waren de Perzen die het Arameese alfabet overnamen en officieel gingen gebruiken - dat alfabet staat nu bekend als het "vierkante" Hebreeuwse schrift. De oudste geschriften die van de Bijbel bestaan, is in dat schrift geschreven.

Maar was de herkomst van Abraham oorspronkelijk "UR van de Chaldeeën"? Veel Christenen en ook Islamieten denken van niet. In ieder geval gaat Abraham van UR naar HARAN, daarover is iedereen het wel eens. De plaats URFA ligt in de buurt van Haran en volgens de Islam is de daar de grot (?) waar Abraham zou zijn geboren. Waarom Abraham in een grot geboren zou zijn, mag Joost weten. Terah, zijn vader, was van zeer goede doen. Hij had nog twee zoons en, naar het schijnt, kinderen bij andere vrouwen. Geen onbemiddelde familie dus.

Een belangrijke reden waarom Abraham uit URFA zou komen, is de Bijbel zelf. De J-versie vertelt dat Abraham het "hoofd van zijn bedienden" naar zijn "geboorteplaats" stuurt om een vrouw voor Isaac te vinden. Het "hoofd" gaat naar NACHOR, in de de buurt van HHARAN en dus niet naar het zuiden, waar de geboorteplaats van Abraham zou moeten zijn. Nachor was ook de naam van de broer van Abraham en ook Haran was een broer van Abraham.

Veelal worden plaatsnamen en hele volkeren in de Bijbel voorgesteld als één persoon - dat zit mogelijk ook achter de hoge leeftijden die die "personen" haalden. Mogelijk gaat het om dynastiën. In het verhaal overlijdt broer Haran in UR, voordat het gezin naar de stad Hharan verhuist. Vader Terach overlijdt in Hharan. En wanneer Abraham wegtrekt uit Hharan, gaat de zoon van Haran, Lot, met Abraham mee. Nachor blijft achter in Hharan. Later zal de dochter van Nachor, Rebekka, de vrouw van Abraham's zoon Isaac worden (in de J-versie, want in de E-versie komt Isaac niet meer voor).

Heeft Abraham als persoon wel bestaan? We zitten met verhalen die de J-versie aan Isaac toeschrijft (Gen. 26:1-11) en de E-versie aan Abraham (Gen. 20) - merkwaardig genoeg staan ze beide in de Bijbel. Bovendien is de naam eerst Abram en die van zijn vrouw Sarai en wordt later, in hoofdstuk 17 die aan P wordt toegeschreven, Abraham en Sarah. Het lijkt erop dat hier sprake is van dialektische verschillen die door hoofdstuk 17 met elkaar verzoend moeten worden. Maar het is nog veel vreemder.

Ur van de Chaldeeën kende in de tijd van de Sumeriërs en ver daarna een bloeiende handel met de Indusvallei, in het huidige Pakistan. Daar bestond een beschaving langs de Indus. We weten van oude geschriften en overleveringen dat er parallel aan de Indus nog een rivier was: de Saraswati. Men heeft dit altijd gezien als een verzonnen rivier, totdat men aanwijzingen vond dat daar inderdaad een rivier heeft gelopen. Alleen de bronnen zijn er nog, die nu de rivier de Ghaggar voeden. Andere rivieren die het water leverden aan de Saraswati kregen een andere loop en stroomden later in de Indus en zelfs de Ganges.
Rond 2000 v, Chr. droogde de Saraswati op en werd "onvruchtbaar". De Ghaggar was kleiner, minder belangrijk en liep niet helemaal door naar zee, maar verdween halverwege in de grond. In de Indische mythologie was Saraswati de vrouw van de godheid Brahma. Bovendien was Saraswati ook de zuster van Brahma.

Dit heeft theoriën opgeleverd die stellen dat elementen van het verhaal en de namen van Abram en Sarai zijn gebaseerd op dit gebeuren in India. Aangezien er vanuit UR een levendige handel bestond met de Indusvallei is dit misschien ook de reden dat de schrijvers Abraham uit "UR van de Chaldeeën" hebben laten komen en niet uit Hharan.

Een van de elementen die een rol speelt bij de vergelijking is dat het in twee verhalen voorkomt dat Abram zijn vrouw als zijn zuster voorstelt. De tweede keer zegt Abraham tegen Abemilech dat Sarah werkelijk zijn halfzuster is. Een ander element is de dienstmeid van Sarai, Hagar, een naam die overeenkomt met de rivier de Ghaggar. Sarah kan geen kind krijgen en is kennelijk onvruchtbaar - een hint naar het opdrogen van de Saraswati. De rivier Ghaggar neemt de taak over, net zoals Sarai haar dienstmeid Hagar aan Abram geeft als bijvrouw en zij een kind krijgt van Abram.
Twee keer gaat Hagar weg en strandt beide keren in de woestijn, net als de Ghaggar die in de woestijn dood loopt (onder de grond verdwijnt). In beide gevallen van het verhaal speelt water een rol. De eerste keer vindt de engel ("de boodschapper van YHWH") Hagar bij een bron als ze op weg is naar SUR (Tyrus, een kustplaats, dat Hagar dus niet bereikt, net als de Ghaggar de kust niet kan bereiken).

De tweede keer laat Sarah, Hagar wegsturen door Abraham. Zij en haar zoon krijgen brood mee en één fles water (!). Na verloop van tijd is het water op (net als de rivier Ghaggar zonder water komt te zitten voor de rivier haar doel, de kust, bereikt). Weer wordt Hagar geholpen door de engel die haar ogen opent en zij ziet een bron - water uit de grond.

Het is zeker een interessante theorie. Het is ook niet vreemd dat de herkomst van Abraham in UR in het zuiden van Mesopotamië wordt gesitueerd, want UR en HARAN (in het noorden van Mesopotamië) waren centra van de aanbidding van dezelfde god: SIN, de maangod. (SIN betekent DOORN en dat is ook het verband met de SINAÏ en de brandende braam - eigenlijk doorn- struik).

Volgens de Bijbel volgt in Hharan de roeping van Abraham en hij trekt met een groot gevolg naar Kanaän. Dit wijst mogelijk op een kleine volksverhuizing.

  • Comments(0)//weblog.hcdeboer.nl/#post53