COLUMNS

COLUMNS

Over deze weblog

Via deze blog ga ik het over alles hebben wat mij bezig houdt.

H4

GENESISPosted by Herco de Boer 27 Feb, 2013 15:43:26

Apologeten zijn christelijke auteurs die hun geloof via filosofie proberen te rechtvaardigen. Indien zij zich tot het Nieuwe Testament zouden beperken zou dat niet zo'n probleem zijn, maar zij redeneren juist vanuit het Oude Testament en dat is niet terecht.

De schrijvers van het Oude Testament waren namelijk Hebreeën en zij schreven in het Kanaänitisch. Daarvan zijn geen documenten bewaard gebleven, maar de oudste geschriften die we hebben zijn in het Hebreeuws geschreven, dat via het Fenicisch en het Aramees overeenkomt met het Kanaänitische schrift.

En uit die taal kunnen we opmaken dat de Hebreeën dachten uit functionaliteit en dat hun denken actiegericht was. Zij gingen daarbij uit van de vijf zintuigen. Met andere woorden: abstract denken was hen vreemd. ("Abstract denken" hebben we vooral aan de Grieken te danken).

Voor Hebreeën was TAAL erg belangrijk, omdat je daarmee je gedachten concreet maakt. Dat je door schrift die taal kon weergeven was een regelrecht wonder. De Egyptenaren en Sumeriërs waren daar al vroeg mee bezig, alleen moesten er speciale schrijvers aan te pas komen, omdat het aanvankelijk erg moeilijk was met duizenden symbolen die elk een lettergreep voorstelden. De Kanaänieten gebruikten sommige symbolen van de Egyptenaren, maar pasten het toe op een andere manier: zij vonden daarmee het alfabet uit. De latere Feniciërs, feitelijk ook Kanaänieten, verspreidden een latere ontwikkeling van dat alfabet over het hele Middellandse Zeegebied.

Dat taal belangrijk is wordt ook weergegeven in het evangelie van Johannes, waar staat: "In den beginne was het WOORD en het WOORD was bij God en het WOORD WAS GOD". De Hebreeuwse Bijbel is in die zin ook een waardevol document, want het speelt als het ware met woorden en letters. In het Hebreeuws heeft elke letter een betekenis èn een getalswaarde. Wij gebruiken letters echter slechts als symbolen waarmee we woorden maken en die woorden geven we een bepaalde betekenis. Heel soms is in de letters die gebruikt worden voor een woord nog wel de betekenis van een woord af te leiden, zoals bij het woord OOG. De O was oorspronkelijk namelijk een tekeningetje van een oog. Maar over het algemeen is in het Nederlands uit de afzonderlijke letters een betekenis niet af te leiden.

In het Hebreeuws is dat anders. De eerste letter van het alfabet is de ALEPH, wat OS (Stier) betekent. De God EL werd dan ook gezien als "Hemelse stier", overeenkomend met het sterrenbeeld TAURUS (De Stier). Je schrijf EL in het Hebreeuws met de letters ALEPH en de letter L, LAMED.

De Lamed staat voor een herdersstok. De herder kon daarmee een schaap naar zich toe trekken. Het is een symbool van de herder en dat is de leider van de kudde. Niet voor niets heeft een bisschop een herdersstaf - zelfs sinterklaas kan niet zonder: het is een teken van leiderschap. De Aleph, Os, is een teken van kracht. AL staat dus voor "krachtige leider". AL en EL worden in het Oud-Hebreeuws hetzelfde geschreven. We vinden EL terug in ELOHIM, een meervoud dat "krachten" of "machten" betekent en behalve voor God ook gebruikt werd voor koningen en edelen, de machtigen van een land. En we vinden dat ook terug in ALLAH, de God van de Islam.

De Hebreeën hadden ook andere opvattingen over sommige dingen, bijvoorbeeld hoe zij tegen verleden en toekomst aankeken. Wij zien "tijd" als een weg waarop we lopen: we lopen naar de toekomst en we komen vanuit het verleden. Dus de toekomst ligt VOOR ons en het verleden ACHTER ons. De Hebreeën dachten andersom, want ze gaan uit van wat ze zien. Het verleden was bekend en daarom lag het vóór hun. Ze konden het verleden zien, en hoe verder weg iets in het verleden lag, hoe moeilijker het in de verte werd herkend. Tot het uiteindelijk achter de horizon verdween - het verleden dat we niet meer kunnen zien. We zijn het vergeten. (TAMOL betekent zowel vóór als verleden)

Maar de toekomst was onbekend en daarom lag het àchter hen. De toekomst kun je immers niet zien. Omkijken helpt niet, want de toekomst draait dan mee met het hoofd, zij denken namelijk in de termen van ZIEN, een van de zintuigen. Dit is goed voor te stellen als je denkt aan iemand in een roeiboot; hij beweegt door het water met het gezicht naar waar hij vandaan komt en de toekomst komt achter hem steeds dichterbij, totdat het langs hem heen in zijn gezichtsveld komt. Dit idee zit in de Hebreeuwse taal besloten en is precies tegenover gesteld aan ons beeld van het verleden en de toekomst. (MACHER betekent achter en toekomst)

In Genesis 2:8 staat: "Ook had de HEERE God een hof geplant in Eden, tegen het oosten, en Hij stelde aldaar den mens, dien Hij geformeerd had".
In dit tweede scheppingsverhaal heeft God de Mens geformeerd, plant vervolgens een tuin en plaatst de mens in die tuin. Die zogenaamde tuin van EDEN plant hij "tegen het oosten". Nu is het woord "oosten" een abstract begrip en in onze taal wijst dat woord in de richting waar de zon op komt. In het Hebreeuws is dat ook de letterlijke betekenis van het woord "QEDEM", letterlijk "de richting waar de zon op komt".

Het woord heeft nog twee betekenissen: "VOOR" en "een VER VERLEDEN". Hoewel het dus met "oosten" wordt vertaald, weet je door het Hebreeuws dat er de dubbele betekenis is dat God de Tuin van Eden "zeer lang geleden" plantte.

Voor wie goed engels kent is het volgende document hierover erg leerzaam.
http://www.ancient-hebrew.org/docs/39_brown-time.pdf

  • Comments(0)//weblog.hcdeboer.nl/#post49

H3

GENESISPosted by Herco de Boer 27 Feb, 2013 15:21:40

Het belangrijkste bij lezen is ... interpretatie van een tekst.

Voor de Bijbelverhalen geldt dat ze eerst mondeling zijn doorgegeven. Het risico bestaat dan dat er steeds iets verandert, er dingen bijverzonnen of weggelaten worden. En daarnaast is er nog de interpretatie van de verteller en van de luisteraar die het later weer doorverteld.
Pas als het verhaal is opgeschreven, ligt het vast..... of niet?

Er is nog steeds de mogelijkheid van verkeerde interpretatie van de lezer. Daarnaast kan bij met de hand kopiëren van de teksten ook weer van alles mis gaan en dat is in ieder geval gebeurd met Gen. 4:8 waar staat:
"Kaïn zei tegen zijn broer Abel: ‘Laten we het veld in gaan.’ Toen ze daar waren, viel hij zijn broer aan en sloeg hem dood".
Wat Kaïn tegen Abel staat is niet te vinden in de hebreeuwse tekst. En als het er wel staat is het terugvertaald uit de Griekse vertaling, de Septuagint.

De statenvertaling heeft dit als volgt opgevangen:
"En Kaïn sprak met zijn broeder Habel; en het geschiedde, als zij in het veld waren, dat Kaïn tegen zijn broeder Habel opstond, en sloeg hem dood".

Hoe zou u de titel van het boek "Who wrote the Bible" vertalen?
Ik zal het maar verklappen: het kan op twee manieren vertaald worden: "Wie schreef de Bijbel" of "Wie schreven de Bijbel". De vertaling moet de tweede zijn, want dat is op te maken uit de inhoud van dat boek: er zijn meerdere schrijvers.

De oorspronkelijke tekst van het Oude Testament moet in het oud-hebreeuws zijn geweest. Hier bestaan geen exemplaren van. Het dichtste bij komt het Aramees en het daarvan afgeleide Hebreeuws, wat bij de Dode Zee rollen het geval is. Er is bestaat ook een oude Griekse vertaling, de Septuagint. Dat gebeurde in Alexandrië, waar veel Joden woonden die Grieks spraken.

Toen er problemen ontstonden over de interpretatie van de Griekse tekst, besloten de Joden zich uitsluitend aan de Hebreeuwse versie te houden.
Zo werd het woord voor "jonge vrouw" in Jesaja 7:14 vertaald met "maagd".
Jesaja 7:14 moet luiden:
"Daarom zal ADONAI (ADNY) u ongevraagd een teken geven: uw jonge vrouw is zwanger, zij zal een zoon ter wereld brengen en hem Immanuel (God is met ons) noemen".
Deze tekst wordt gebruikt als "bewijstekst" voor de komst van de Messias. Maar waarom is onbegrijpelijk want niets klopt: er staat niet dat het om een maagd gaat en ook is de naam Immanuel en niet Yeshua. Ook valt die bewering niet te maken als je kijkt naar de context waarin dit vers staat.

In de katholieke kerk werd de Latijnse versie van de Bijbel gebruikt en daar is een grappig verhaal over.
Een van de eerste Nederlandse vertalingen van de Bijbel werd in 1516 gemaakt door Desiderius Erasmus uit Rotterdam. Uiteraard werd deze vertaling onderworpen aan een onderzoek door het Vaticaan. De paus was niet blij met de vertaling, want een belangrijk vers ontbrak.

Het was het vers dat de Heilige Drieëenheid onderbouwt en dus van groot belang is voor de kerk. Dat vers is 1 Johannes 5:7:
"Want Drie zijn er, Die getuigen in den hemel, de VADER, het WOORD en de HEILIGE GEEST; en deze Drie zijn Een".
Bij het concilie van Nicea in het jaar 325 werd Jezus gelijk gesteld aan God. Dit werd gedogmatiseerd bij het concilie van Chalcedon in het jaar 451, waarbij het natuurlijk de VADER, de ZOON en de HEILIGE GEEST werd, want het was de zoon die het WOORD tot ons bracht in de vorm van het Nieuwe Testament.

De Paus schreef dus aan Erasmus dat hij het vers moest toevoegen, maar Erasmus zei dat hij dit niet kon doen, omdat hij uit het Grieks vertaald had (de Septuagint) en ... dit vers in de Griekse versie niet bestond!
Er zat voor de Paus niets anders op dan een Griekse kopie te laten schrijven MET het vers, vertaald uit het Latijn. Deze aangevulde Griekse versie werd de basis voor de later "geautoriseerde" vertalingen, zoals de Engelse King James versie uit 1601. Naar aanleiding van die Engelse Bijbel besloten de Nederlanden in 1618 ook een vertaling uit te brengen, die uiteindelijk in 1637 uitkwam, de Statenvertaling.

  • Comments(0)//weblog.hcdeboer.nl/#post48

H2:

GENESISPosted by Herco de Boer 27 Feb, 2013 15:15:23

Bij opgravingen in Israël zijn veel beeldjes gevonden van vrouwen die de handen onder hun borsten houden. De beeldjes stammen uit de Bijbelse periode en zijn duidelijk vruchtbaarheidssymbolen. Maar het was niet duidelijk wie het moest voorstellen en daar is nog steeds onenigheid over: Astarte of Asjera. Sommige denken dat dat dezelfde godinnen zijn, maar er zijn ook verhalen waarbij ze zusters zijn.

Een plaatsje in Syrië, Ugarit, was tussen 7000 en 1200 voor Christus een belangrijke plaats dat aan de ene kant grensde aan Mesopotamië en aan de andere kant aan Kanaän en het latere Fenicië. Er zijn veel kleitabletten gevonden die, toen ze eenmaal konden worden vertaald, veel inzicht gaven in de godsdiensten van het Midden-oosten. Het werd duidelijk wie de godheid EL was en dat deze god een consort had, Asjera. Daarnaast was ook BAAL een belangrijke godheid.

Het woord Asjera was bekend uit de Bijbel in 40 teksten die nogal negatief zijn. Asjera is in de loop der tijd vergeten en daarom vertalen oude Bijbels de naam met: een bos. (in het engels: "grove"). Zo stond er in de Statenvertaling (1637) in 1 Koningen 15:13: "Ja, zelfs zijn moeder Maacha zette hij ook af, dat zij geen koningin ware, omdat zij een afgrijselijken afgod in een bos gemaakt had; ook roeide Asa uit, haar afgrijselijken afgod, en verbrandde HEM aan de beek Kidron". De op mannen gerichte Bijbel ging ervan uit dat het om een HEM ging, waarschijnlijk BAAL, de stormgod van de Kanaänieten.

Maar hier was een vertaalfout gemaakt, en moderne vertalingen weten inmiddels beter en vertalen deze tekst met: "zijn moeder Maächa ontnam hij zelfs haar konkinklijke titel, omdat ze een aanstootgevend beeld van ASJERA had laten maken. Het beeld hakte hij in stukken en verbrandde het in de bedding van de Kidron".

ASJERA (eng.: Asherah) is een vruchtbaarheidsgodin die ook wel als LEVENSBOOM wordt gezien en, zo blijkt, gedurende de hele Bijbelse tijd werd vereerd door voornamelijk vrouwen. Dit stond de priesters van YHWH natuurlijk niet aan en ze gingen behoorlijk te keer tegen deze praktijken, maar ze konden het niet uitroeien. Dat is de Islam uiteindelijk wel gelukt.

Als we naar andere gebieden kijken, dan is er bijvoorbeeld de slangegodin van Kreta. Ze lijkt op Asjera, maar heeft in iedere hand een slang. In Egypte was er Hathor, die niet alleen als koe, maar ook als Levensboom werd afgebeeld, in feite een vijgeboom.

Hathor had een gelijksoortig kapsel als Asjera en ze werd ook als slang afgebeeld, want slangen waren het symbool van leven en vernieuwing: wederopstanding, in verband met het afwerpen van de huid).

(In het Gilgamesj-epos gaat de Babylonische held Gilgamesj op zoek naar Oetnapisjtim, de Babylonisch Noach, die een plant het eeuwige leeftijd heeft gekregen. Gilgamesj wil die plant vinden. Wikipedia: Dat lukt Gilgamesj ook, maar ongelukkig genoeg werd de plant op zijn terugweg naar huis gestolen door een slang (!). Daarom is de slang onsterfelijk, want ze kruipt verjongd telkens weer uit haar oude huid.)

Wat heeft dit nu met Genesis te maken? Wel, die Levensboom speelt een rol in het verhaal van Adam en Eva en ook de slang speelt daarin een belangrijke rol. Maar, net als Asjera, wordt in dit verhaal de slang negatief benaderd.
De slang haalt Eva over om van de Boom van Kennis van Goed en Kwaad te eten. Na het eten van de vrucht verliezen Adam en Eva hun onschuld en zij schamen zich voor hun naaktheid - Asjera was immers een vruchtbaarheidsgodin en er zijn afbeeldingen van haar met een (levens)boom boven een driehoek: haar venusheuvel. Het lijkt erop dat Asjera is verwerkt in het verhaal van Adam en Eva en als slang is afgebeeld.

Was de slang vanaf dat moment nu een vijand?
Niet echt. Mozes droeg een "nehusj tan", een bronzen slang. Deze bronzen slang is volgens de Bijbel heel lang vereerd, totdat koning Hezekiah deze vernietigde, samen met een beeld van Asjera (2 Koningen 18:4).

Wie uitgebreider wil lezen over de vrouw van YHWH kan dat doen op deze link:

http://www.nissaba.nl/godinnen/ashera.php

  • Comments(0)//weblog.hcdeboer.nl/#post47

H1: inleiding

GENESISPosted by Herco de Boer 27 Feb, 2013 14:46:54

Ik heb veel interesses en ben daarom altijd druk.

Ik ben nu met pré-pensioen en ben erachter dat ik nog steeds niet genoeg tijd heb om al die interesses tot uitvoer te brengen. Dus moest ik een aantal dingen opzij schuiven om me volledig op een van die interesses te storten.

Dankzij internet is er veel informatie te vergaren die ik vroeger moest missen. Soms verschenen er boeken in Engeland en Amerika waar wij niet van wisten en waar de Nederlandse boekenmarkt kennelijk niets in zag. Met internet ligt dat nu allemaal anders: wil geen bedrijf een boek (of CD) invoeren, dan is het snel via internet besteld - uiteraard in de originele taal. Soms kun je zelfs via een Nederlands internet bedrijf, zoals BOL.com, boeken kopen, die anders nergens zijn te verkrijgen.

Zo heb ik, aanvullend op boeken die ik al heel lang heb en dus wel in Nederland kon kopen, diverse boeken aangeschaft die mijn inzicht geven in de Bijbel. En ik begin het liefst vooraan ;-), Genesis dus.

Je zou bijna denken dat ik religieus ben, maar dat ben ik niet en ook nooit geweest. Mijn interesse in de Bijbel is vanuit een cultuur-historisch perspectief: waar komt het vandaan en wat zegt de Bijbel nu eigenlijk ECHT.

Het gaat dan over TAAL, cultuur en geschiedenis.

Er wordt maar al te makkelijk vanuit gegaan dat een Nederlandse Bijbel recht doet aan de oorspronkelijk tekst - dat blijkt niet zo te zijn. Een van de oorzaken daarvan is de bemoeienis van de Grieken en Romeinen in iets wat eigenlijk Hebreeuws hoort te zijn. Zo is het woord GENESIS een Grieks woord en is niet de werkelijk titel van dat boek. Het woord "adam" is vertaald als een eigen naam, terwijl het gewoon "mens" betekent. In de Hebreeuwse tekst wordt het daarom altijd met een lidwoord ervoor gegeven, dus "de mens" - dat alleen al geeft aan dat het geen eigennaam is.

Interessant is dat in meerdere Joodse vertalingen de eerste drie versen van Genesis anders worden geïnterpreteerd - en dat heeft te maken met de TAAL. Volgende keer meer daarover.

De Youtube link hieronder is een engelse video - hoe kan het ook anders ;-)

Retranslating Genesis 1:1-3:

www.youtube.com/watch?v=EHgPZPcaP5k

  • Comments(0)//weblog.hcdeboer.nl/#post46
« Previous